متا در حال ساخت یکی از بزرگترین شبکه‌های کابل زیردریایی جهان است؛ بخشی از امپراتوری در حال رشد در بستر اقیانوس‌ها

در حالی که مراکز داده به دلیل مخالفت‌های محلی بر سر قبض‌های برق، مصرف آب و مسائل منطقه‌بندی در صدر اخبار قرار دارند، متا زیرساخت‌های خود را در مکانی بسیار کمتر قابل مشاهده گسترش داده است: کف اقیانوس. در ۲۱ سپتامبر، این شرکت از پروژه «پتال» (Petal) رونمایی کرد؛ یک کابل زیردریایی حدود ۴۳۰۰ مایلی که ایالات متحده را به فرانسه متصل می‌کند. متا اعلام کرد که این کابل که انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۹ عملیاتی شود، اولین کابلی خواهد بود که ظرفیت در مقیاس پتابیت را در سراسر اقیانوس ارائه می‌دهد. این کابل قادر است ۱ پتابیت در ثانیه یا حدود ۱۲۵ هزار گیگابایت در ثانیه را منتقل کند که دو برابر پیشرفته‌ترین کابل‌های فعلی است.

به گفته متا، این ظرفیت برای پخش موسیقی همزمان برای سه چهارم جمعیت جهان کافی است. این شرکت می‌گوید پتال با استفاده از فیبر دو هسته‌ای به این مهم دست می‌یابد که دو مسیر نوری را در هر رشته جای می‌دهد. این امر به متا اجازه می‌دهد ظرفیت را بدون افزایش متناسب در مصرف انرژی یا زیرساخت فیزیکی دو برابر کند. پروژه‌هایی از این دست به ندرت در صنعتی که بر مدل‌های هوش مصنوعی و اپلیکیشن‌ها متمرکز است، خبرساز می‌شوند، اما این‌ها همان چیزی هستند که این محصولات را سرپا نگه می‌دارند. دستیار هوش مصنوعی متا، «میوز» (Muse)، در ۸ سپتامبر عرضه شد و در عرض دو هفته به رتبه اول اپ‌استور اپل در آمریکا رسید و از ChatGPT پیشی گرفت.

کابل‌های زیردریایی برای این شرکت که اکنون حدود ۱.۸۵ تریلیون دلار ارزش دارد، قلمرو جدیدی نیستند. متا در دهه گذشته حضور خود را در بستر دریا تقویت کرده و می‌گوید در بیش از ۲۰ پروژه کابل زیردریایی سرمایه‌گذاری کرده است. این پروژه‌ها روی هم رفته تمام قاره‌ها به جز قطب جنوب را پوشش می‌دهند. بلندپروازانه‌ترین آن‌ها پروژه «واترورث» (Waterworth) است که در فوریه ۲۰۲۵ اعلام شد. متا می‌گوید این سیستم بیش از ۳۱ هزار مایل امتداد خواهد داشت که طولانی‌تر از محیط زمین است. این سیستم ایالات متحده، برزیل، آفریقای جنوبی، هند و سایر مناطق را در پنج قاره به هم متصل می‌کند و برخی بخش‌های آن برای محافظت در برابر لنگر کشتی‌ها در عمق ۴.۳ مایلی قرار می‌گیرند.

سیستم «2Africa» متا که هسته آن سال گذشته تکمیل شد، قاره آفریقا را دور می‌زند و به اروپا، خاورمیانه و آسیای جنوبی متصل می‌شود. متا می‌گوید این کابل در ۳۳ کشور فرود می‌آید و می‌تواند به ۳ میلیارد نفر دسترسی داشته باشد. متا همه این کارها را به تنهایی انجام نداده است. پتال با همکاری NEC ژاپن و صنایع الکتریک سومیتومو در حال توسعه است و شرکت مخابراتی فرانسوی اورنج مسئولیت فرود در سواحل اقیانوس اطلس فرانسه را بر عهده دارد. متا حتی با رقبا نیز همکاری کرده است. کابل MAREA بین ویرجینیا و اسپانیا که در سال ۲۰۱۷ تکمیل شد، با مشارکت مایکروسافت و شرکت مخابراتی Telxius ساخته شد. با این حال، متا به طور فزاینده‌ای کنترل کامل را در دست می‌گیرد.

این پروژه‌ها ارزان نیستند. متا هزینه‌های پتال یا واترورث را فاش نکرده است، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که هزینه واترورث ممکن است از ۱۰ میلیارد دلار فراتر رود. با این وجود، کابل‌ها بخش کوچکی از کل هزینه زیرساختی متا هستند. این شرکت انتظار دارد هزینه‌های سرمایه‌ای امسال بین ۱۳۰ تا ۱۴۵ میلیارد دلار باشد که تقریباً دو برابر ۷۲.۲ میلیارد دلار هزینه شده در سال ۲۰۲۵ است. با بودجه‌های ۱۲ رقمی و پروژه‌های ساخت‌وساز رکوردشکن، متا شرط بسته است که هزینه‌های زیرساختی‌اش نتیجه خواهد داد. اینکه آیا این سرمایه‌گذاری به ثمر می‌نشیند یا خیر، همچنان در هاله‌ای از ابهام است.