چگونه شهرهای اروپایی با بحران مسکن مقرون به صرفه مقابله می‌کنند

در برلین، پرجمعیت‌ترین شهر اتحادیه اروپا، فشار بر بازار مسکن به قدری شدید است که ساکنان به اقدامات سیاسی رادیکال روی آورده‌اند. پنج سال پیش، رای‌دهندگان از یک همه‌پرسی غیرالزام‌آور برای مصادره شرکت‌های بزرگ املاک و مستغلات که بیش از ۳۰۰۰ واحد مسکونی داشتند، حمایت کردند، اما سنا در این زمینه اقدامی نکرد. با افزایش ۵۰ درصدی هزینه‌های اجاره‌بها از آن زمان، بحران مسکن به یک موضوع مرکزی سیاسی تبدیل شده و اخیراً حزب سوسیالیست چپ را به موفقیت انتخاباتی رسانده است.

وین همچنان استاندارد طلایی برای مسکن اجتماعی است، مدلی که پس از جنگ جهانی اول برای مبارزه با ازدحام شدید و بیماری ایجاد شد. امروزه، این شهر حدود ۲۲۰ هزار آپارتمان شهرداری در اختیار دارد و از ۲۰۰ هزار واحد یارانه‌ای دیگر حمایت می‌کند که باعث می‌شود بیش از ۶۰ درصد ساکنان در مسکن‌های مقرون به صرفه و تحت مدیریت شهر زندگی کنند. این حضور گسترده عمومی به طور موثری بازار خصوصی را تثبیت کرده و از جهش‌های قیمتی شدید جلوگیری می‌کند.

شهرهای دیگر در حال آزمایش استراتژی‌های نوآورانه زمین و تبدیل کاربری هستند. بازل سوئیس در جدا کردن ارزش زمین از هزینه‌های مسکن با اجاره زمین‌های عمومی به تعاونی‌ها پیشرو است، مدلی که اکنون در بارسلونا و لیسبون نیز اجرا می‌شود. در همین حال، پاریس به طور تهاجمی در حال تبدیل ساختمان‌های اداری خالی به واحدهای مسکونی است و هدف‌گذاری کرده تا سال ۲۰۳۵ به ۳۰ درصد مسکن اجتماعی برسد، در حالی که پراگ با ساخت آپارتمان‌های کم‌مصرف برای پلیس، معلمان و پرستاران، اولویت را به کارکنان بخش عمومی داده است.

دوبلین با چالش منحصربه‌فردی روبروست که ناشی از سرمایه‌گذاری خارجی پس از سال ۲۰۰۸ و رونق بخش فناوری است که اجاره‌بها را افزایش داده است. برای مقابله با این وضعیت، دولت ایرلند برنامه مسکن اجاره‌ای هزینه‌ای را راه‌اندازی کرد که درآمد متوسط را هدف قرار می‌دهد. با همکاری سازمان‌های غیرانتفاعی، دولت قصد دارد اجاره‌بها را ۳۰ درصد زیر سطح بازار نگه دارد، هرچند تقاضا همچنان بالاست و برای ۱۰۴ واحد مسکونی، بیش از ۴۰۰۰ متقاضی وجود دارد.

در حالی که اروپا با این بحران دست و پنجه نرم می‌کند، اجماع میان برنامه‌ریزان شهری این است که هیچ راه حل جادویی وجود ندارد. موفقیت نیازمند ترکیبی از مالکیت عمومی زمین، مقررات سختگیرانه اجاره و استفاده خلاقانه از زیرساخت‌های موجود است. در حالی که اراده سیاسی همچنان مانع اصلی است، استراتژی‌های متنوع در برلین، وین و دوبلین نشان می‌دهد که مداخله فعال دولت برای اطمینان از اینکه شهرها برای ساکنان ضروری باقی بمانند، حیاتی است.