میگل د اونامونو و اچ. جی. ولز با هم به سینما رفتند: نامه‌ای منتشر نشده پس از ۹۰ سال تایید کرد

نامه‌ای که پیش‌تر ناشناخته بود و توسط فیلسوف و نویسنده برجسته اسپانیایی، میگل د اونامونو نوشته شده، به تازگی کشف شده است که سندی قطعی از دیداری تاریخی میان او و پیشگام علمی-تخیلی بریتانیایی، اچ. جی. ولز ارائه می‌دهد. این سند که در آرشیو خانه-موزه اونامونو در دانشگاه سالامانکا یافت شده، به تاریخ ۲ مارس ۱۹۳۶ بازمی‌گردد. این نامه جزئیات یک شب خصوصی در لندن را شرح می‌دهد که در آن این دو غول ادبی با هم شام خوردند و پس از آن به تماشای فیلمی در سینما رفتند که نشان‌دهنده تلاقی مهمی در تاریخ فکری اروپا در دوره میان‌دوجنگ است.

این مکاتبه که توسط اونامونو برای فرزندانش ارسال شده، صراحتاً به این گردش اشاره می‌کند: «ولز مرا برای دیدن فیلمش برد.» فیلم مورد بحث «آینده در راه است» (Things to Come) بود، اقتباسی سینمایی از اثر خود ولز که آن‌ها در تئاتر لستر اسکوئر به تماشای آن نشستند. این تاییدیه به دنبال سال‌ها گمانه‌زنی آکادمیک صورت می‌گیرد، زیرا محققان پیش از این به شواهد غیرمستقیم از جمله شعری از اونامونو و گزارشی از روزنامه «ال سول» تکیه کرده بودند. کشف یک دعوت‌نامه دست‌نویس از ولز در سال ۲۰۲۵، احتمال وقوع این دیدار را تقویت کرده بود، اما این نامه جدید به عنوان تایید نهایی و منبع اصلی رویداد عمل می‌کند.

از نظر تاریخی، این دیدار زمانی رخ داد که اونامونو برای دریافت دکترای افتخاری از دانشگاه آکسفورد به بریتانیا سفر کرده بود. این ملاقات بر کنجکاوی فکری عمیقی که سال‌های پایانی زندگی اونامونو را تعریف می‌کرد، تاکید دارد، چرا که او به دنبال تعامل با برجسته‌ترین ذهن‌های علمی و ادبی قرن بیستم بود. پیش از این کشف، رابطه میان این دو مرد عمدتاً از طریق همپوشانی‌های موضوعی آن‌ها، به‌ویژه در مورد آینده تمدن و نقش علم در جامعه که برای هر دو نویسنده مرکزی بود، استنباط می‌شد.

پیامدهای این کشف فراتر از یک نکته بیوگرافیک ساده است، زیرا پنجره‌ای شفاف‌تر به تبادل ایده‌ها میان روشنفکران اسپانیایی و بریتانیایی در ماه‌های منتهی به جنگ داخلی اسپانیا می‌گشاید. این واقعیت که اونامونو، شخصیتی که عمیقاً نگران بحران‌های وجودی زمان خود بود، به دنبال همنشینی با ولز—مردی که وسواس پیشرفت تکنولوژیک و مسیر بشریت را داشت—بود، بر فوریت گفتمان فکری دهه ۱۹۳۰ تاکید می‌کند. مورخان معتقدند که این دیدار احتمالاً بر تأملات نهایی اونامونو در مورد تلاقی روح انسانی و پیشرفت علمی تأثیر گذاشته است.

در آینده، این نامه اصلی در نمایشگاه «بگذارید اختراع کنند. میگل د اونامونو و علم» در بیلبائو، از ۲۹ سپتامبر تا ۳۰ اکتبر به نمایش درخواهد آمد. این نمایشگاه قصد دارد تعامل اونامونو با چهره‌هایی مانند آلبرت اینشتین و ماری کوری را زمینه‌سازی کند و او را به عنوان دانشمندی چندبعدی معرفی کند که شکاف میان علوم انسانی و علوم تجربی را پر کرد. با ادامه دیجیتالی‌سازی آرشیوهای اونامونو، انتظار می‌رود افشاگری‌های بیشتری در مورد شبکه بین‌المللی او صورت گیرد که می‌تواند درک ما از نفوذ جهانی او و اتحادهای فکری‌اش در سال‌های پایانی زندگی‌اش را تغییر دهد.