انتخابات بوسنی تحت‌الشعاع مهاجرت و ژئوپلیتیک؛ سیاست‌های قومیتی بر مشکلات واقعی سایه افکنده است

بوسنی و هرزگوین در حال حاضر با یک بحران جمعیتی عمیق روبروست و در یک دهه گذشته نزدیک به یک ششم شهروندان خود، یعنی حدود ۶۰۰ هزار نفر را به دلیل مهاجرت از دست داده است. در حالی که این کشور برای انتخابات عمومی ۴ اکتبر آماده می‌شود، گفتمان سیاسی همچنان در چرخه سیاست‌های هویت قومی گرفتار مانده و از پرداختن به واقعیت‌های مبرم مانند فروپاشی جمعیتی، رکود اقتصادی و نرخ زاد و ولدی که از سال ۲۰۰۹ از نرخ مرگ و میر عقب مانده، بازمانده است. در حالی که کشور با پیری جمعیت و خروج گسترده جوانان دست و پنجه نرم می‌کند، کمپین‌های انتخاباتی همچنان اولویت را به اختلافات فرقه‌ای می‌دهند تا نیازهای ملموس شهروندان.

چشم‌انداز انتخاباتی توسط معماری پیچیده قانون اساسی که توسط توافق صلح دیتون در سال‌های ۱۹۹۲-۱۹۹۵ ایجاد شد، تعریف می‌شود؛ توافقی که سهمیه‌های قومی را در ۱۴ دولت مختلف نهادینه کرد. ملادن بوبونیچ، تحلیلگر سیاسی، اشاره می‌کند که نخبگان برای حفظ قدرت، ترس ایجاد می‌کنند و انتخابات را به همه‌پرسی درباره بقای ملی تبدیل می‌کنند. با وجود نارضایتی عمومی گسترده از قیمت‌های بالا، فساد و خدمات عمومی ضعیف، سیستم به گونه‌ای طراحی شده که کسانی را که تنش‌های قومی را حفظ می‌کنند، پاداش دهد. تحقیقات به طور مداوم نشان می‌دهد که هویت قومی همچنان محرک اصلی رفتار رای‌دهندگان است و بسیار فراتر از نگرانی‌های مربوط به منافع اقتصادی یا اصلاحات اجتماعی است.

از نظر تاریخی، فلج سیاسی کنونی نتیجه مستقیم توافق پس از جنگ است که صلح شکننده را بر حکمرانی کارآمد ترجیح داد. سه دهه بعد، ساختار بدون تغییر باقی مانده و پیشرفت کاملاً متوقف شده است. رای‌دهندگان به طور فزاینده‌ای ناامید هستند و ابراز می‌کنند که در سی سال گذشته هیچ چیز بهبود نیافته است. این رکود سیستماتیک یک نقص تصادفی نیست، بلکه یک ویژگی عمدی است که کسانی را که سعی در ایجاد تغییرات معنادار دارند، مجازات می‌کند و عملاً کشور را در چرخه دفاع قبیله‌ای گرفتار کرده است که در آن هویت سیاسی با بقا یکی انگاشته می‌شود.

برای یک شهروند عادی، شکاف بین لفاظی‌های سیاسی و زندگی روزمره بسیار عمیق است. در حالی که سیاستمداران بر نارضایتی‌های تاریخی و ژست‌های قومی تمرکز می‌کنند، مردم خواستار مراقبت‌های بهداشتی کارآمد، مسکن مقرون به صرفه و دستمزد مناسب هستند. تانیا توپیک، تحلیلگر سیاسی، مشاهده می‌کند که فساد و فقر در هویت‌های سیاسی جذب شده‌اند، که یافتن جایگزین‌های واقعی را برای رای‌دهندگان دشوار می‌کند. کسانی که از خطوط قومی تعیین‌شده منحرف می‌شوند، اغلب به عنوان خائن برچسب می‌خورند؛ پویایی که وهید سهیچ آن را برای پیشرفت کشور فاجعه‌بار و کاتالیزور اصلی مهاجرت مداوم توصیف می‌کند.

در نگاه به آینده، مسیر بوسنی به سمت ادغام در اتحادیه اروپا همچنان مسدود است و امتیاز آمادگی آن در گزارش‌های اخیر به شدت کاهش یافته است. با وجود اینکه بوسنی از سال ۲۰۲۲ نامزد اتحادیه اروپا بوده، نتوانسته هیچ‌یک از ۱۱۳ اصلاحات مورد نیاز را اجرا کند و انتصاب مذاکره‌کننده ارشد همچنان معلق است. در حالی که بالکان غربی به صحنه رقابت ژئوپلیتیک بین روسیه، اتحادیه اروپا و ایالات متحده تبدیل شده، بوسنی در جای خود درجا می‌زند. بدون تغییر مسیر به سمت رسیدگی به واقعیت‌های اجتماعی-اقتصادی، کشور با خطر انزوای بیشتر روبروست در حالی که شهروندان همچنان با ترک کشور، رای خود را به پا می‌دهند.