یک ابزار هوش مصنوعی «ذهن‌خوان» می‌تواند آنچه را می‌بینید بر اساس اسکن مغزی بازسازی کند

دانشمندان در موسسه علوم وایزمن ابزار هوش مصنوعی پیشگامانه‌ای ساخته‌اند که قادر است تصاویر را بر اساس اسکن‌های مغزی انسان با دقت قابل توجهی بازسازی کند. این مدل با تحلیل داده‌های fMRI می‌تواند آنچه را که فرد مشاهده می‌کند 'ببیند' یا برعکس، فعالیت مغزی را از یک ورودی بصری پیش‌بینی کند. این فناوری جهشی بزرگ در تصویربرداری عصبی محسوب می‌شود و با ترجمه الگوهای پیچیده عصبی به بازنمایی‌های بصری قابل تشخیص، دریچه‌ای به سوی عملکرد درونی ذهن انسان می‌گشاید.

میکال ایرانی، محقق ارشد، اشاره می‌کند که این مدل از یک رمزگشای دو شاخه استفاده می‌کند—یکی برای ساختار و دیگری برای محتوا—تا یک مدل انتشار را در تولید تصاویر دقیق هدایت کند. در حالی که تلاش‌های قبلی به ۴۰ ساعت داده fMRI برای هر فرد نیاز داشت، سیستم ایرانی با تنها یک ساعت کالیبراسیون به نتایج با کیفیت بالا دست می‌یابد. جودی ایلز، متخصص اخلاق عصبی، این کار را 'باشکوه' توصیف کرده و بر پتانسیل آن برای کمک به افراد دارای شرایط عصبی تأکید می‌کند، در حالی که تامی اسپرگ، عصب‌شناس، خاطرنشان می‌کند که این ابزار از مدل‌های پیشرفته فعلی عملکرد بهتری دارد.

از نظر تاریخی، بازسازی تصاویر ذهنی چالشی بزرگ در علوم اعصاب بوده که اغلب به نتایج تار یا غیرقابل تشخیص منجر می‌شد. تلاش‌های اولیه به دلیل داده‌های fMRI با وضوح پایین محدود بودند، جایی که هر 'واکسل' هزاران نورون را نمایندگی می‌کرد. پیشرفت فعلی متکی بر مجموعه‌داده‌های با وضوح بالاتر و یک روش آموزشی جدید رمزگذار-رمزگشا است که به هوش مصنوعی اجازه می‌دهد از تصاویری که هرگز با اسکن مغزی جفت نشده بودند یاد بگیرد و الگوهای پاسخ مغزی جهانی را شناسایی کند.

با وجود وعده‌های علمی، این فناوری نگرانی‌های اخلاقی عمیقی در مورد حریم خصوصی ذهنی ایجاد می‌کند. کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر چنین ابزارهایی بتوانند افکار یا تصاویر را بدون رضایت استخراج کنند، ممکن است برای تجاوز به زندگی درونی فرد مورد سوءاستفاده قرار گیرند. انتقال احتمالی از fMRI به رمزگشایی مبتنی بر EEG که در دسترس‌تر است، به عنوان یک 'تغییر بازی' تلقی می‌شود که می‌تواند ابزارهای ذهن‌خوانی را فراگیرتر کند و خواستار نظارت اخلاقی و مقررات سخت‌گیرانه‌تر برای جلوگیری از بهره‌برداری تجاری یا قضایی شود.

در آینده، تیم تحقیقاتی قصد دارد قابلیت‌های این ابزار را فراتر از تصاویر ثابت به ویدیو، صدا و حتی بازسازی رویاها گسترش دهد. اگرچه سیستم فعلی گاهی اوقات خطاهایی تولید می‌کند، اما مسیر پیش رو به آینده‌ای اشاره دارد که در آن ممکن است بتوانیم وضعیت‌های ذهنی پیچیده، از جمله فلاش‌بک‌های PTSD یا افکار بیماران 'محبوس' را رمزگشایی کنیم. این تحول نویدبخش گشودن اسرار عمیق آگاهی انسان است، مشروط بر اینکه جامعه بتواند پیامدهای پیچیده حریم خصوصی چنین فناوری شناختی قدرتمندی را مدیریت کند.