پیشروی نیروهای دولتی اتیوپی در تیگرای همزمان با عقب‌نشینی شورشیان

نیروهای نظامی فدرال و حامی دولت اتیوپی موفق شدند فرودگاه اصلی «آلولا آبا نگا» در مکله، مرکز منطقه تیگرای را بازپس بگیرند که نشان‌دهنده تغییری اساسی در درگیری‌های جاری است. این پیشروی استراتژیک پس از بیش از یک هفته نبرد شدید رخ داد که عملاً توافقنامه شکننده پرتوریا، یعنی پیمان صلح امضا شده در نوامبر ۲۰۲۲ را از بین برد. در حالی که نیروهای دولتی به مرکز منطقه نزدیک می‌شوند، گزارش‌ها حاکی از آن است که جنگجویان «جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای» (TPLF) مواضع خود را ترک کرده و شهر را در وضعیت بی‌ثباتی و هراس رها کرده‌اند.

منابع رسمی و شاهدان محلی بازپس‌گیری فرودگاه واقع در ۱۰ کیلومتری شرق مکله را تأیید کردند که از ۲۳ سپتامبر تحت کنترل شورشیان بود. خبرنگاران و ساکنان محلی گزارش دادند که شبه‌نظامیان TPLF در حال خروج هستند و دفاتر دولتی و ایستگاه‌های پلیس را در معرض غارت قرار داده‌اند. در همین حال، ارتش اتیوپی ادعا می‌کند که حدود ۲۷۰ جنگجوی تیگرایی را در منطقه «وولوی شمالی» از پای درآورده و بیش از ۲۰۰ نفر دیگر را زخمی کرده است. دولت فدرال همچنان بر تسلط خود تأکید دارد، در حالی که عفو بین‌الملل نسبت به گزارش‌های معتبر از تلفات غیرنظامیان و نقض احتمالی حقوق بین‌الملل بشردوستانه هشدار داده است.

درگیری کنونی ریشه در فروپاشی روند صلح ۲۰۲۲ دارد که قرار بود به خصومت‌های دیرینه بین دولت فدرال نخست‌وزیر ابی احمد و TPLF پایان دهد. نبرد اکنون به جبهه‌های متعددی از جمله مناطق امهارا و عفار گسترش یافته و مسیرهای حیاتی تأمین کالا از جیبوتی را که برای واردات سوخت و غذای اتیوپی ضروری است، تهدید می‌کند. این وضعیت با ادعاهای دخالت اریتره پیچیده‌تر شده است؛ ادعاهایی که اسمره با وجود اتهامات اتیوپی مبنی بر دخالت منطقه‌ای، همواره آن‌ها را رد کرده است.

تأثیرات بشردوستانه بسیار شدید است؛ حداقل ۵۲ غیرنظامی کشته شده‌اند و سازمان‌هایی مانند پزشکان بدون مرز از افزایش تعداد مجروحان خبر داده‌اند. پتانسیل گسترش درگیری به یک بحران منطقه‌ای گسترده‌تر، نگرانی اصلی ناظران بین‌المللی است. تصمیم اخیر اریتره برای قطع روابط دیپلماتیک با اتیوپی به دلیل آنچه سال‌ها خصومت و دخالت خوانده، شاخ آفریقا را بی‌ثبات‌تر کرده است. اثرات سرریز این درگیری با گزارش انفجار در وزارت دفاع در آدیس‌آبابا احساس می‌شود که نشان می‌دهد خشونت ممکن است به پایتخت رسیده باشد.

در چشم‌انداز آینده، کارشناسان هشدار می‌دهند که این درگیری می‌تواند کشورهای همسایه را درگیر کرده و تنش‌ها در سودان و سراسر دریای سرخ را شعله‌ور کند. پروفسور لورا هاموند از دانشگاه SOAS لندن معتقد است که خطر منطقه‌ای شدن در حال حاضر از طریق تغییر اتحادها و حمایت‌های نظامی در حال وقوع است. در حالی که اتحادیه آفریقا برای تشکیل جلسه اضطراری تحت فشار است، جامعه بین‌المللی عمیقاً نگران است که عدم ثبات در منطقه می‌تواند منجر به یک فاجعه ژئوپلیتیک گسترده‌تر شود که مسیرهای تجاری و امنیت سراسر شاخ آفریقا را تحت تأثیر قرار دهد.