تغییر موضع مقامات آمریکایی در قبال مطالبات هسته‌ای ایران تحت فشار اقتصادی منطقه‌ای

مقامات ارشد ایالات متحده مواضع متغیری را در قبال برنامه هسته‌ای ایران و وضعیت اقتصادی منطقه‌ای آن اتخاذ کرده‌اند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، در آتن اعلام کرد که اقتصاد تهران به دلیل تحریم‌های شدید در حال فروپاشی کامل است و مدعی شد که ایران کنترل خود را بر تنگه هرمز از دست داده است. روبیو تأکید کرد که جریان نفت دریایی عادی شده و هدف اصلی واشنگتن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

در همین حال، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در مصاحبه‌ای از احتمال نرمش در مطالبات حداکثری غنی‌سازی خبر داد. ونس به جای اصرار بر غنی‌سازی صفر، گفت که تهران باید کاهش «معناداری» در ظرفیت خود ایجاد کرده و پردازش با غنای بالا را متوقف کند. او پرسید: «اگر به دنبال سلاح هسته‌ای نیستید، چرا به سوخت ۶۰ درصد نیاز دارید؟» و توقف تولید سوخت با غنای بالا را یک مسئله اساسی دانست.

این لفاظی‌های متناقض پس از سال‌ها تنش ناشی از خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۵ رخ می‌دهد که غنی‌سازی ایران را به ۳.۷۵ درصد محدود کرده بود. پس از خروج آمریکا، تهران غنی‌سازی را تا ۶۰ درصد افزایش داد. همزمان، تنش‌های منطقه‌ای با گزارش حملات در غزه، سه سال پس از تشدید تنش‌های اکتبر ۲۰۲۳، همچنان بالاست.

بازنگری واشنگتن در پارامترهای مذاکره نشان‌دهنده تغییری عمل‌گرایانه به سمت محدود کردن سطوح غنی‌سازی به جای برچیدن کامل آن است. با این حال، روبیو تأکید کرد که هر توافق الزام‌آوری باید مسیر دستیابی ایران به سلاح را مسدود کند. ناظران بین‌المللی در حال بررسی این هستند که آیا رویکرد منعطف ونس منجر به دیپلماسی جدید می‌شود یا وخامت اقتصادی تهران، موضع دفاعی آن را سخت‌تر خواهد کرد.