ابهام در سرنوشت وصیت‌نامه سیاسی علی خامنه‌ای هفت ماه پس از مرگ او

سرویس بین‌الملل اوپا، ۲۸ مهر (اوپا) — در حالی که یک وصیت‌نامه شخصی متعلق به آوریل ۱۹۶۳ دست‌به‌دست می‌شود، فقدان یک سند سیاسی رسمی به کانون اختلاف‌نظرها تبدیل شده است. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، مدعی شده که این سند ممکن است در جریان بمباران محل اقامت رهبر پیشین از بین رفته باشد؛ ادعایی که با تردید ناظران مواجه شده است، چرا که اسناد با اهمیت ملی معمولاً در مکان‌های امن‌تری نگهداری می‌شوند.

این عدم شفافیت، یادآور ابهامات موجود در روند انتقال قدرت است. برخلاف وصیت‌نامه روح‌الله خمینی که در دو نسخه در آستان قدس رضوی و مجلس خبرگان نگهداری می‌شد، سرنوشت سند خامنه‌ای در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. خمینی در وصیت‌نامه خود صراحتاً دخالت نیروهای نظامی و امنیتی در بازی‌های سیاسی را منع کرده بود، اما جانشینان او این دستورات را در قبال سپاه پاسداران و بسیج نادیده گرفتند.

تجربیات تاریخی در اتحاد جماهیر شوروی و چین نشان می‌دهد که چگونه وصیت‌نامه‌های سیاسی برای حفظ منافع قدرت حاکم دستکاری یا سرکوب می‌شوند. نامه لنین در سال ۱۹۲۲ علیه تمرکز قدرت توسط استالین دهه‌ها مخفی ماند و جانشینان مائو نیز پس از مرگ او در سال ۱۹۷۶، دستوراتش درباره مراسم تدفین را برای تحکیم مشروعیت خود نادیده گرفتند.

مشخص نیست که انتشار احتمالی وصیت‌نامه خامنه‌ای تغییری در مسیر جمهوری اسلامی ایجاد کند یا خیر. حتی در صورت انتشار، تأثیر عملی آن به نحوه تفسیر نخبگان حاکم بستگی دارد. همان‌طور که پس از مرگ خمینی، روایت‌های شفاهی چهره‌هایی مانند اکبر هاشمی رفسنجانی بر متن مکتوب پیشی گرفت، وزن سیاسی سند در گرو اجماع روز حاکمان خواهد بود.