بن‌بست در مذاکرات اقلیمی ارمنستان؛ «مسیر ایروان» در هاله‌ای از ابهام

سرویس بین‌الملل اوپا، ۸ آبان (اوپا) — مذاکره‌کنندگان در ارمنستان برای نهایی کردن «مسیر ایروان» تلاش می‌کنند؛ چارچوبی که هدف آن تسریع اجرای توافق‌نامه جهانی تنوع زیستی کونمینگ-مونترال است. با این حال، اختلاف‌نظر بر سر نقش علم در سیاست‌گذاری و حذف یارانه‌های مخرب زیست‌محیطی همچنان باقی است. آیرین وابیوا، نماینده گرین‌‌پیس، روز پنجشنبه تأکید کرد که این نشست هنوز نتوانسته اولویت‌های عملی لازم برای مقابله با بحران تنوع زیستی را تعیین کند.

هدف «۳۰ در ۳۰» یعنی حفاظت از ۳۰ درصد از خشکی‌ها و اقیانوس‌ها تا سال ۲۰۳۰، از برنامه عقب است. داده‌های فعلی نشان می‌دهد تنها ۱۹ درصد از خشکی‌ها و ۱۰ درصد از اقیانوس‌ها تحت حفاظت قرار دارند. گزارش برنامه محیط‌زیست سازمان ملل (UNEP) در ۲۹ اکتبر نشان داد که احیای اکوسیستم‌های دریایی و آب‌های شیرین با کندی شدیدی مواجه است؛ به‌طوری که احیای آب‌های شیرین تنها به پنج درصد از هدف تعیین‌شده رسیده است.

اختلافات مالی مانع اصلی پیشرفت مذاکرات است. شکاف سالانه تأمین مالی برای تنوع زیستی ۷۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و نمایندگان نتوانسته‌اند بر سر سهم کشورهای مختلف در تأمین ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه سالانه به توافق برسند. تنش میان اتحادیه اروپا و اقتصادهای نوظهور از جمله عربستان سعودی و قطر بر سر گسترش پایگاه اهداکنندگان بالا گرفته است. همچنین، صندوق کالی که برای تقسیم سود حاصل از داده‌های ژنتیکی ایجاد شده، از زمان راه‌اندازی در سال ۲۰۲۵ تنها ۱۰ هزار دلار از هدف یک میلیارد دلاری خود را تأمین کرده است.

با نزدیک شدن به پایان نشست، کارایی فرآیند اجماع‌محور COP زیر سوال رفته است. منتقدان معتقدند الزام به توافق همگانی به کشورها اجازه می‌دهد مانع تغییرات سیاستی حیاتی مانند کاهش یارانه‌های کشاورزی شوند. اگرچه اتحادیه اروپا «اعتبار طبیعت» را برای تشویق سرمایه‌گذاری خصوصی پیشنهاد داده، فعالان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که این سازوکارها ممکن است به «سبزشویی» منجر شود. نتیجه نهایی «مسیر ایروان» تعیین‌کننده توانایی جامعه جهانی برای تقویت سازوکارهای پاسخگویی پیش از ضرب‌الاجل ۲۰۳۰ خواهد بود.