Mitsotakis: Yunanistan kendi hazinelerini 'odunc' almayacak

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Selanik'teki Bizans Kültürü Müzesi'nde yaptığı konuşmada, ulusal hazinelerin 'ödünç alınması' fikrini kesin bir dille reddetti ve özellikle Parthenon Heykelleri'ne atıfta bulundu. Bu açıklama, Yunanistan ile Bulgaristan arasında tarihi eserlerin takasını işaret eden önemli bir diplomatik etkinlik sırasında yapıldı ve kültürel mirasın savaş ganimeti veya hukuki anlaşmazlıkların basit nesneleri olarak görülemeyeceği vurgulandı.

Miçotakis, Parthenon Heykelleri'nin cansız nesneler değil, yaşayan bir kültürel peyzajın ayrılmaz parçaları olduğunu vurguladı. Hükümetinin Yunan eserleri üzerinde yabancı mülkiyetini ima eden düzenlemeleri kabul etmeyeceğini belirten Miçotakis, bunun yerine doğruluk, akıl ve ahlak temelinde bir iade çağrısında bulundu. Törende hazır bulunan Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev de bu görüşleri destekleyerek, geçmişteki çatışmalardan karşılıklı saygı ve iş birliğine dayalı stratejik bir ortaklığa geçişin altını çizdi.

Etkinliğin merkezinde, Birinci Bulgar İmparatorluğu'nun en önemli hükümdarlarından biri olan Çar Samuel'e ait olduğu belirlenen kalıntıların vatanına dönüşü yer aldı. 1965 yılında Prespa'daki Aziz Achilleios Bazilikası'nda keşfedilen bu kalıntılar, on yıllardır Selanik'te tutuluyordu. Karşılıklı bir jest olarak Yunanistan, 1917'de Birinci Dünya Savaşı sırasında Bulgar birlikleri tarafından Yunanistan'ın kuzeyindeki manastırlardan alınan 48 kilise eserini teslim aldı.

Bu takas, her iki ülkenin kültür bakanları tarafından imzalanan mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulandığını gösteriyor. Panagia Eikosifoinissa Manastırı ve diğer yerlerden gelen 48 iade edilen eser, Kasım 2026'ya kadar Selanik'te sergilenecek ve ardından orijinal yerlerine iade edilecek. Bu diplomatik dönüm noktası, tarihi şikayetlerin ikili kültürel diplomasi yoluyla çözülmesine yönelik daha geniş bir eğilimi yansıtıyor.

Geleceğe bakıldığında, bu tür karmaşık tarihi iddiaların çözümü bölgesel istikrar için bir model teşkil ediyor. Uzmanlar, Yunanistan'ın anıtların bütünlüğünü teknik hukuki meselelerin üzerinde tutarak gelecekteki iade çabaları için bir emsal oluşturduğunu belirtiyor. Atina ve Sofya arasındaki iş birliği, her iki tarafın da geçmişin gölgelerini aşarak güvenlik ve refah dolu ortak bir gelecek inşa etmesi durumunda tarihi uzlaşmanın mümkün olduğunu kanıtlıyor.