Hamas, iki ana akımı arasındaki artan bir güç mücadelesinin içine mi sürüklendi?

Hamas, pan-Arap gazetesi Al-Arabi'nin son raporlarına göre, şu anda derin iç çatlaklar ve iki ana fraksiyonu arasında artan bir güç mücadelesi ile boğuşuyor. Uzun süredir karmaşık bir liderlik yapısını koruyan örgüt, artık Tahran ile uyumlu bir kamp ile daha geniş bölgesel nüfuz arayan daha gelenekselci bir kanat arasında bölünmüş görünüyor. Gözlemcilerin Gazze'deki devam eden çatışmalarla daha da şiddetlendiğini öne sürdüğü bu iç sürtünme, grubun yönetimini ve artan dış baskılar karşısında birleşik bir cepheyi koruma yeteneğini daha da istikrarsızlaştırma tehdidinde bulunuyor.

Bu bölünmede tanımlanan iki merkezi figür, mevcut siyasi büro başkanı Halil el-Hayya ve eski lider Halid Meşal'dir. Bölgesel analistlerden elde edilen veriler, el-Hayya'nın Tahran'daki resmi törenlerdeki varlığıyla kanıtlandığı üzere İran liderliğiyle önemli ölçüde daha yakın bir ilişki sürdürdüğünü, Meşal'in ise giderek daha fazla Türkiye ve diğer bölgesel aktörlere yöneldiğini gösteriyor. Raporlar, liderlik pozisyonları için yapılan iç seçim süreçlerinin bu rakip çıkarlar nedeniyle durduğunu veya karmaşıklaştığını, bunun da grubun stratejik yönü konusunda bir fikir birliği eksikliğini yansıttığını öne sürüyor.

Tarihsel olarak Hamas, İran'ın askeri ve mali desteğine olan bağımlılığı ile Katar ve başka yerlerde bulunan liderlerin diplomatik çabaları arasında bir denge kurmuştur. Ancak 7 Ekim 2023 saldırılarının sonuçları bu dinamiği temelden değiştirdi. Gazze'deki müteakip askeri harekat sadece bölgeyi harap etmekle kalmadı, aynı zamanda grubun siyasi konumunun önemli ölçüde aşınmasına yol açarak ittifaklarını ve Filistin topraklarında yönetici bir varlık olarak uzun vadeli sürdürülebilirliğini yeniden değerlendirmeye zorladı.

Bu iç bölünmenin yansımaları derindir ve sadece grubun operasyonel kapasitesini değil, aynı zamanda diplomatik nüfuzunu da etkilemektedir. Analistler, Hamas'ın sözde 'siyasi ve mali izolasyonunun', Katar gibi ülkelerden gelen geleneksel destek mekanizmalarının geri çekilmesiyle birleştiğinde varoluşsal bir kriz yarattığı konusunda uyarıyor. Grup bu rakip fraksiyonları uzlaştıramazsa, kalan nüfuzunu kaybetme riskiyle karşı karşıya kalır; bu da etkili bir şekilde müzakere edemeyen veya Gazze'deki insani krizi yönetemeyen parçalanmış bir liderliğe yol açabilir.

Geleceğe bakıldığında uzmanlar, Hamas'ın geleceğinin, benzeri görülmemiş bir uluslararası incelemeyle karşı karşıya kalırken bu iç bölünmeleri yönetme yeteneğine bağlı olduğunu öne sürüyor. Hem bölgesel hem de uluslararası aktörlerin eleştirilerini çeken finansal şeffaflık ve iddia edilen fonların kötüye kullanımı konusundaki devam eden tartışmalar, muhtemelen örgütü rahatsız etmeye devam edecektir. Birliğe giden net bir yol olmadan grup, Filistin hareketinin siyasi manzarasını önümüzdeki yıllarda temelden değiştirebilecek uzun süreli bir istikrarsızlık dönemiyle karşı karşıyadır.