Nobel Tıp Ödülü, çığır açan optogenetik araştırmaları için üç bilim insanına verildi

2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, pazartesi günü beyindeki sinir hücrelerinin nasıl aktive ve deaktive edildiğine dair öncü keşifleri nedeniyle bilim insanları Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi. Stockholm'deki Karolinska Enstitüsü, üçlüyü ışıkla yönetilen iyon kanalları üzerindeki dönüştürücü araştırmaları ve araştırmacıların sinirsel aktiviteyi ışıkla kontrol etmelerini sağlayan bir metodoloji olan optogenetiğin geliştirilmesi nedeniyle onurlandırdı.

Nobel tıp komitesi sekreteri Thomas Perlmann, pazartesi sabahı üç ödül sahibiyle de telefonla görüşerek haberi ilettiğini doğruladı. Nobel komitesi, sosyal medya üzerinden yaptıkları açıklamada bu buluşu övdü ve optogenetiğin "artık dünyanın dört bir yanındaki laboratuvarlarda beynin gizemlerini ortaya çıkarmak için kullanıldığını" vurguladı. Prestijli ödül, alıcılar arasında paylaştırılacak yaklaşık 1,2 milyon dolara denk gelen 12 milyon İsveç kronu tutarında bir para ödülünü içeriyor.

Ödül sahipleri, Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya'daki önde gelen araştırma kurumlarını temsil ediyor. 54 yaşındaki Deisseroth, Kaliforniya'daki Stanford Üniversitesi'nde biyomühendislik ve psikiyatri profesörü olarak görev yapıyor. 71 yaşındaki Hegemann Berlin'deki Humboldt Üniversitesi'nde, 73 yaşındaki Nagel ise Almanya'daki Würzburg Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürüyor. Temel çalışmaları, beyin fonksiyonlarını ve nörolojik bozuklukları incelemede benzeri görülmemiş bir hassasiyet sağlayan ışığa duyarlı proteinleri haritalandırdı.

Pazartesi günü yapılan tıp duyurusu, yıllık Nobel Ödülü haftasını resmen başlattı. Program, salı günü fizik, çarşamba günü kimya, perşembe günü edebiyat ve cuma günü Nobel Barış Ödülü ile devam ederek 12 Ekim'de ekonomi bilimleri ödülü ile sona erecek.