2027 Asya Kupası'nın Suudi Arabistan'da Yapılması Tehlikede mi?

TAHRAN, 2 Kas (OPA) — Suudi Arabistan'ın ev sahipliğinde 2027 yılında düzenlenmesi planlanan Asya Kupası'nın geleceği, Yemen'deki Husilerin artan saldırıları ve bölgesel güvenlik endişeleri nedeniyle belirsizliğini koruyor. Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) Başkanı turnuvanın bir yıl ertelenebileceğini belirtirken, Japonya Futbol Federasyonu Başkanı da maçların planlanan tarihte yapılmasının zorlaştığını ifade etti. Buna karşın, turnuvanın ertelenmesine veya Japonya'nın turnuvadan çekilmesine ilişkin resmi bir karar henüz açıklanmadı. Suudi Arabistan Organizasyon Komitesi ise hazırlıkların takvime uygun şekilde sürdüğünü duyurdu.

Bu durum, AFC'nin İran kulüplerinin ev sahipliği kararlarıyla mevcut Suudi Arabistan tablosu arasındaki çelişkiyi gündeme taşıdı. Asya futbolunda güvenlik kriterlerinin tüm ülkeler için eşit uygulanıp uygulanmadığı ve AFC'nin kararlarını şeffaf biçimde açıklayıp açıklamayacağı soruları yanıt arıyor.

Asya Kupası 7 Ocak - 5 Şubat 2027 tarihleri arasında Riyad, Cidde ve El-Huber şehirlerinde yapılacak. Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'daki hedeflere yönelik saldırıları, turnuvanın zamanında yapılıp yapılamayacağını futbol gündeminin merkezine yerleştirdi. Bu gerilim özellikle Riyad Havalimanı'na düzenlenen son saldırıların ardından tırmandı.

AFC Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim Al Halife, yaklaşık bir hafta önce konfederasyonun karar için acele etmediğini ve kasım ayı sonuna kadar bekleyebileceğini açıkladı. Şeyh Salman, gerektiğinde maçların 2028 yılına ertelenme ihtimalinin bulunduğunu vurguladı. Suudi Arabistan yerel organizasyon komitesi de hazırlıkların ilk takvime göre devam ettiğini bildirdi.

Japonya Futbol Federasyonu Başkanı Tsuneyasu Miyamoto ise cuma günü yaptığı açıklamada, mevcut güvenlik koşulları göz önüne alındığında Suudi Arabistan'ın turnuvaya ev sahipliği yapmasının kolay görünmediğini belirtti. Miyamoto, Suudi yetkililerin Japon tarafıyla yapılan görüşmelerde oyuncuların, taraftarların ve katılımcıların güvenliğini öncelik olarak vurguladığını ve AFC ile koordinasyon içinde karar alınacağını aktardı. Bu açıklamalar Japonya'nın resmi çekilmesi anlamına gelmese de, güvenlik kaygılarının Asya'nın önde gelen futbol federasyonlarından birinin en üst düzeyine ulaştığını gösteriyor.

AFC'nin İranlı temsilcilerle ilgili geçmiş kararları konunun hassasiyetini artırıyor. Konfederasyon daha önce İstiklal, Sepahan ve Traktör kulüplerinin iç sahadaki maçlarını kendi ülkelerinde oynayamayacağını ve tarafsız stat belirlemeleri gerektiğini bildirmişti. Şehr-i Quds Stadyumu, İsfahan Nakş-ı Cihan ve Tebriz Yadigâr-ı İmam statları ev sahibi listesinden çıkarılmış, üç kulüp de maçlarını BAE'de oynamayı tercih etmişti.

Bu uygulama 2026-2027 sezonunda da devam etti. AFC, askeri gerilimler ve güvenlik endişeleri nedeniyle İranlı temsilcilerden iç saha maçlarını ülke dışında oynamalarını istedi. Traktör ve Gol Gohar maçları için Umman'ı seçerken, İstiklal Irak'a gitti. İranlı kulüpler Asya sezonunu dış sahada oynamak zorunda kalırken, doğrudan uçuş yasakları gibi lojistik engellerle karşılaştı.

Buna karşın Suudi Arabistan'daki güvenlik olaylarına yaklaşım farklılık gösterdi. Yaklaşık 10 gün önce Suudi Arabistan'ın Al Nassr takımı ile Özbekistan'ın Neftçi Fergana takımı arasında Riyad'da oynanan Asya Elit Ligi maçı, füze saldırısı endişesi ve güvenlik uyarısı nedeniyle bir saat gecikmeyle başladı. Karşılaşma aynı şehirde oynandı ve Al Nassr maçı 3-1 kazandı.

Bu olay, AFC'nin İranlı ve Suudi kulüplere yönelik kararlarında çifte standart uyguladığı yönündeki eleştirileri güçlendirdi. Savaş ihtimali gerekçesiyle İran kulüpleri üçüncü ülkelere yönlendirilirken, Suudi Arabistan'da çatışma ortamına rağmen ev sahipliğinin değiştirilmeyip sadece maçların gecikmeli oynatılması soru işaretleri yaratıyor.

İran Futbol Federasyonu'nun AFC kararları karşısında yeterli hukuki ve güvenlik belgelerini sunup sunmadığı tartışılıyor. Konfederasyonda başkan yardımcılığı görevini yürüten İran Futbol Federasyonu Başkanı Mehdi Tac'ın bu süreçteki tutumu eleştiri konusu olurken, Tac'ın konuya ilişkin sorumluluğu ve hesap verebilirliği sorgulanıyor.

AFC'nin 2026 turnuva operasyon yönetmeliği, çift maçlı eliminasyonlarda alternatif stat belirleme yetkisini genel sekreterliğe veriyor. Tarafsız saha ev sahipliğinde ise mekan bilgilerinin ve talep halinde operasyonel belgelerin sunulması öngörülüyor. Bu durum AFC'ye her koşulda aynı kararı alma zorunluluğu yüklemese de, kararların savunulabilir değerlendirmelere dayanması gerektiğini ortaya koyuyor.

Asya Kupası'nın güvenliği tartışılırken, AFC'nin kulüp ve milli takım turnuvalarındaki risk değerlendirmelerini nasıl yaptığına dair netlik bekleniyor. İran ve Suudi Arabistan dosyaları arasındaki farkların güvenlik analizlerinden mi yoksa başka etkenlerden mi kaynaklandığı merak ediliyor.

Sorun yalnızca 2027 Asya Kupası'nın kaderiyle sınırlı kalmıyor. AFC güvenlik kriterlerinin geçerliliği, oyuncular ile taraftarların güvenliğini sağlarken ev sahipliği hakkının ülkelere göre farklı uygulanmadığına dair şüpheleri gidermeyi amaçlıyor. Güvenlik esas alınacaksa, konfederasyonun bu ilkeyi şeffaf ve tutarlı kriterlerle uygulaması gerekiyor.