Brezilyalı adaylar şiddetle mücadele vaatleriyle kadın seçmenleri tavlıyor

4 Ekim Brezilya başkanlık seçimleri öncesinde adaylar, ülke seçmeninin %53'ünü oluşturan kadın seçmen kitlesini kazanmak için agresif bir kampanya yürütüyor. Senatör Flávio Bolsonaro, geçtiğimiz günlerde sahnede büyük bir bıçak sallayarak tecavüzcülere kimyasal hadım cezası uygulama sözü verdi; bu hamle, artan suç oranlarından endişe duyan seçmenlerin dikkatini çekmeyi amaçlıyor. Bu strateji, 2022'de Başkan Luiz Inácio Lula da Silva'nın kıl payı kazandığı zaferde belirleyici rol oynayan kadınların, giderek kutuplaşan siyasi manzarada artık en kritik demografik grup haline geldiğinin siyasi bir kabulünü yansıtıyor.

Anketler Lula ve Senatör Bolsonaro arasında başa baş bir yarış olduğunu gösteriyor ve hiçbir adayın ilk turda kesin bir zafer kazanması beklenmiyor. Her iki kampanya da platformlarını toplumsal cinsiyete dayalı şiddet üzerine odaklıyor; Brezilya Kamu Güvenliği Forumu'nun raporuna göre, Brezilya'da her üç kadından biri geçtiğimiz yıl cinsel veya toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kaldı. Sadece 2025 yılında 1.571 kadın, suçun 2015 yılında yasal olarak tanımlanmasından bu yana kaydedilen en yüksek yıllık toplam olan kadın cinayetlerinin kurbanı oldu. Başkan Lula, BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada kadın cinayetlerinden arınmış bir Brezilya taahhüdünü vurgularken, Bolsonaro savunmasız vatandaşları korumak için yapay zeka destekli ihbar araçları ve sığınma evi ağlarının genişletilmesini öneriyor.

Toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin Brezilya'da köklü bir geçmişi var, ancak son dönemdeki yüksek profilli vakalar kamuoyundaki öfkeyi ve siyasi baskıyı yoğunlaştırdı. Copacabana'daki bir gencin vahşi toplu tecavüzünden askeri bir polis memurunun evinde öldürülmesine kadar, bu suçların sıklığı adayları retoriğin ötesine geçmeye zorladı. Lula mevcut korumaların, örneğin faillere yönelik elektronik kelepçe takibinin güçlendirilmesini savunurken, her iki aday da somut değişimin daha sert cezalar için parlamentonun onayını gerektirdiğini kabul ediyor; bu süreç ise yasal engeller ve partizan çıkmazlarla dolu olmaya devam ediyor.

Acil kampanya vaatlerinin ötesinde, feminist örgütler bu taahhütlerin seçimden sonra unutulmamasını sağlamak için seferber oluyor. Aktivistler, adayların kadın düşmanlığının suç sayılmasına ve kapsamlı eğitim programlarının uygulanmasına öncelik vereceklerine dair resmi taahhütler imzalamalarını talep ediyor. Önde gelen aktivistlerden Carmen Silva, seçim vaatlerinin yaygın olduğunu ancak asıl işin oylar kullanıldıktan sonra başladığını belirtti. Bu gruplar artık yasal öncelikleri tanımlamak için anketler yapıyor ve kadınların seslerinin sadece bir seçim kaldıracı olarak kullanılmaması, güç koridorlarında temsil edilmesi için kadın adayları aktif olarak öne çıkarıyor.

Geleceğe bakıldığında, uzmanlar temel sorunun yasa eksikliği değil, bunları uygulayacak fon ve siyasi irade eksikliği olduğunu öne sürüyor. Kadınların seçim gücüne rağmen, Brezilya yasama organındaki koltukların sadece %19'una sahipler, bu da Latin Amerika'daki en düşük temsil oranı. Siyaset bilimciler, ileriye giden yolun bu nicel oy gücünü kurumsal nüfuza dönüştürmeyi gerektirdiğini savunuyor. Merhum Marielle Franco'dan ilham alan hareketler gibi gruplar temsil için baskı yapmaya devam ettikçe, Brezilya siyasetinin geleceği, bu hareketlerin yapısal reformlara kararlı daha fazla kadını seçtirmek için sistemik engelleri aşıp aşamayacağına bağlı olacak.