Irak'ta birliklere komuta eden emekli general, ABD'nin çekilmesinin İran ve IŞİD'e kapı aralayabileceği konusunda uyardı

Amerika Birleşik Devletleri, 2003 işgaliyle başlayan yirmi yıllık varlığını sona erdirerek son askeri birliklerini Irak'tan resmen çekti. Bu tarihi ayrılış, ABD, İsrail ve İran arasındaki devam eden bölgesel gerilimlerin karakterize ettiği değişken bir jeopolitik iklimin ortasında gerçekleşiyor. Irak hükümeti bu çekilmeyi ulusal egemenliğin uzun zamandır beklenen bir restorasyonu olarak nitelendirirken, güvenlik uzmanları ve eski askeri komutanlar, bölgeyi istikrarsızlaştırabilecek bir güç boşluğu potansiyeli konusunda derin endişelerini dile getiriyorlar.

Irak'ta görev yapmış ve daha sonra ulusal güvenlik danışmanı olarak çalışmış kıdemli bir komutan olan emekli Korgeneral H.R. McMaster, çekilmenin zamanlaması konusunda güçlü çekincelerini dile getirdi. Yakın zamanda yapılan bir röportajda McMaster, "Bunun doğru zaman olduğunu düşünmüyorum" diyerek, çekilmenin İran etkisini cesaretlendirme ve IŞİD'e karşı elde edilen kırılgan ilerlemeyi baltalama riski taşıdığını savundu. ABD varlığının istihbarat toplama ve merkezi hükümetin doğrudan kontrolü dışında faaliyet gösteren aşırılıkçı unsurları ve milisleri kontrol altına almakta zorlanan Irak güçlerine temel destek sağlama konusunda kritik olduğunu vurguladı.

Bu çatışmanın tarihsel bağlamı, büyük insani acılar ve yapısal çalkantılarla işaretlenmiştir. ABD öncülüğündeki ilk işgalden bu yana Irak, yıllarca süren mezhepsel şiddet ve isyanlara katlandı. Birleşik Krallık merkezli Iraq Body Count organizasyonunun verilerine göre, çatışma sırasında en az 200.000 Iraklı sivil hayatını kaybetti ve milyonlarcası evlerinden oldu. Bu savaş mirası, Irak'ın siyasi manzarasının belirleyici bir özelliği olmaya devam ediyor ve ülkenin yabancı askeri müdahaleden arınmış, istikrarlı ve bağımsız bir geleceğe geçiş çabalarını karmaşıklaştırıyor.

Bu çekilmenin yansımaları Irak sınırlarının çok ötesine uzanarak Orta Doğu'daki güç dengesini değiştirme tehdidinde bulunuyor. Gözlemciler, ABD askeri varlığı olmadan, İran destekli milislerin etkilerini daha da pekiştirebileceğinden ve Bağdat'ın otoritesi ile bölgesel istikrarı fiilen zorlayabileceğinden endişe ediyor. Ayrıca, grubun devlet kontrolünün zayıf olduğu bölgelerdeki güvenlik açıklarından yararlanmaya devam etmesi nedeniyle IŞİD'in potansiyel olarak yeniden ortaya çıkması önemli bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Uluslararası toplum şimdi Irak ordusunun, ABD güçleri tarafından daha önce sağlanan lojistik ve taktik destek olmadan güvenliği sağlayıp sağlayamayacağını yakından izliyor.

Geleceğe bakıldığında, Irak'ın ABD sonrası güvenlik mimarisinde ilerlerken durumu belirsizliğini koruyor. Uzman analizleri, bu geçişin başarısının büyük ölçüde Irak hükümetinin güvenlik aygıtını birleştirme ve dış baskılara direnme yeteneğine bağlı olduğunu gösteriyor. McMaster, bir zamanlar komuta ettiği birliklerin görevlerine gururla bakacaklarını umarken, jeopolitik gerçekler, çekilmenin uzun vadeli sonuçlarının Irak'ın iç güvenliğini ne kadar etkili bir şekilde yönetebileceği ve önümüzdeki yıllarda karmaşık, genellikle düşmanca bölgesel dinamiklerle nasıl başa çıkabileceği ile tanımlanacağını gösteriyor.