İsrail seçimlerinde çifte standart: Arap lider çekilmeye zorlandı, aşırı sağ aklandı

Önde gelen Filistinli-İsrailli siyasetçi Sami Ebu Şehade, İsrail Yüksek Mahkemesi'nden gelen yoğun baskıların ardından 27 Ekim'deki seçimlerden çekilmek zorunda kaldı. Balad partisinin lideri, yetkililerin silahlı mücadeleye destek olarak iddia ettiği Gazze savaşı hakkındaki açıklamaları nedeniyle diskalifiye edilme tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Bu gelişme, kışkırtıcı söylemleri ve Filistinlilere karşı şiddet çağrılarıyla tanınan aşırı sağcı İsrailli bakanların seçim listesinde kalmasına izin verilirken, Ebu Şehade'nin saf dışı bırakılması nedeniyle büyük bir eleştiri fırtınasına yol açtı ve İsrail seçim sistemindeki siyasi adaylara yönelik muameledeki keskin eşitsizliği gözler önüne serdi.

Merkezi Seçim Komitesi'nin başlangıçta Ebu Şehade dahil olmak üzere birçok Arap çoğunluklu listeyi ve adayı yasaklamaya çalışması, ancak Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in partilerinin diskalifiye edilmesi taleplerini reddetmesi, bu gerilimi resmi veriler ve açıklamalarla vurguluyor. Başsavcı Gali Baharav-Miara, 8 Ekim 2023'te yazdığı bir makaleyi gerekçe göstererek Ebu Şehade'ye karşı atılan adımı destekledi. Buna karşılık mahkeme, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Norveç'in işgal altındaki Batı Şeria'da şiddeti kışkırttıkları gerekçesiyle uyguladığı uluslararası yaptırımlara rağmen, aşırı sağcı bakanları yasaklamak için yeterli yasal dayanak bulamadı.

Tarihsel olarak İsrail seçim ortamı, nüfusun yaklaşık yüzde 20'sini oluşturan Filistinli vatandaşlar için zorluklarla doludur. Hukuki haklar grubu Adalah, 2003'ten bu yana neredeyse her seçim döneminde Arap adayları dışlamak için sistematik girişimleri belgeledi. Yüksek Mahkeme zaman zaman bu yasakları bozsa da, bu hukuki mücadelelerin tekrarlayan doğası, Filistinli siyasi temsili marjinalleştirmek için yapısal bir çaba olduğunu gösteriyor. Mevcut tartışma, birçok kişi tarafından devletin Siyonist karakterini kapsayıcı demokratik katılım pahasına koruma çabalarının bir uzantısı olarak görülüyor.

Bu kararın yansımaları derindir; Filistinli hak grupları, sürecin Filistinli vatandaşları gayrimeşrulaştırmaya ve Filistin karşıtı ırkçılığı ana akım seçim propagandasına dönüştürmeye hizmet ettiğini savunuyor. Ebu Şehade gibi deneyimli bir siyasetçi çekilmeye zorlanırken, Filistinlilerin yerinden edilmesini savunan figürlerin aday olmasına izin verilmesi, sistemin iki kademeli bir demokrasi yarattığı suçlamalarına yol açıyor. Bu durum, siyasi söylemlerinin varoluşsal bir tehdit olarak görüldüğünü, Yahudi aşırıcılığının ise mevcut yasal çerçeve içinde kolayca barındırıldığını hisseden Filistinli seçmenler arasında yaygın bir hayal kırıklığına neden oldu.

Geleceğe bakıldığında uzmanlar, bu tür dışlayıcı taktiklerin normalleşmesinin İsrail'in demokratik kurumlarının güvenilirliğine kalıcı zarar verebileceği konusunda uyarıyor. Arab Perspectives Institute'tan Zaidon Alkinani, siyasi sistemin giderek Filistinli vatandaşları sindirmek için tasarlandığını ve bu eğilimin 7 Ekim 2023 olaylarından bu yana önemli ölçüde hızlandığını belirtiyor. 27 Ekim seçimleri yaklaşırken odak noktası, bu sistemsel baskıların Arap nüfusu arasında daha düşük seçmen katılımına yol açıp açmayacağı ve Ebu Şehade gibi seslerin dışlanmasının Knesset'teki milliyetçi sağcı gündemi daha da pekiştirip pekiştirmeyeceği üzerinde kalmaya devam ediyor.