3 Mısırlı yetkili, öldürülen İtalyan öğrenciyi kaçırmaktan suçlu bulundu

İtalyan mahkemesi, 2016 yılında Cambridge Üniversitesi doktora öğrencisi Giulio Regeni'nin kaçırılması ve işkence görmesiyle ilgili olarak üç üst düzey Mısırlı güvenlik yetkilisini gıyabında mahkûm ederek tarihi bir karara imza attı. Bu karar, Roma ile Kahire arasındaki diplomatik ilişkileri ciddi şekilde geren on yıllık bir hukuk mücadelesinde önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Mahkeme, yetkilileri, Regeni'nin vahşi ölümüyle sonuçlanan kaçırma olayını organize etmekten suçlu buldu; bu olay, uluslararası akademik ve insan hakları camiasını derinden sarstı.

Yargı süreci, İtalyan savcılar tarafından toplanan, gözetleme görüntüleri ve Regeni'nin kaybolmadan önce maruz kaldığı sistematik takibi detaylandıran tanık ifadeleri de dahil olmak üzere kapsamlı kanıtlara dayandırıldı. Mısır hükümeti herhangi bir dahli olduğunu sürekli olarak reddetse de, İtalyan mahkemesi yetkilileri uzun hapis cezalarına çarptırdı. İtalyan yetkililer defalarca hesap sorulması çağrısında bulundu ve Dışişleri Bakanlığı, kararın gerçeği ortaya çıkarmak için yorulmadan kampanya yürüten kurbanın ailesi için adaleti sağlamaya yönelik gerekli bir adım olduğunu vurguladı.

Giulio Regeni, Mısır ayaklanmasının beşinci yıl dönümü olan 25 Ocak 2016'da Kahire'de kayboldu. Cesedi günler sonra şehrin dış mahallelerinde, ağır işkence izleriyle bulundu. Dava, Regeni'nin bağımsız sendikalar üzerine yaptığı araştırmalar nedeniyle Mısır güvenlik aygıtının cinayetten sorumlu olduğunu savunan insan hakları örgütleri için hızla bir çatışma noktası haline geldi. Yıllar boyunca soruşturma, Mısırlı yetkililerin iş birliği yapmaması gibi önemli engellerle karşılaştı ve bu durum diplomatik ilişkilerin askıya alınmasına ve İtalyan büyükelçisinin geri çağrılmasına yol açtı.

Mahkûmiyet kararı, Akdeniz'in jeopolitik manzarası üzerinde derin yansımalara sahip. İtalya, Mısırlı yetkilileri hesap verebilir kılarak, ekonomik veya güvenlik ortaklıklarını vatandaşlarının temel haklarının önüne koymayacağının sinyalini verdi. Bu karar, Avrupa Birliği üzerinde Mısır'daki insan hakları ihlalleri konusunda daha birleşik bir duruş sergilemesi için muazzam bir baskı oluşturuyor. Ayrıca karar, uluslararası hukuk mekanizmalarının devlet güvenlik aktörlerinin genellikle sahip olduğu cezasızlığa başarıyla meydan okuduğu nadir bir örnek olarak gören insan hakları aktivistlerini cesaretlendirdi.

İleriye bakıldığında, Mısır'ın hüküm giymiş yetkilileri iade etmeyi reddetmesi nedeniyle bu cezaların infazı oldukça düşük bir ihtimal olarak görülüyor. Ancak bu hukuki zafer, gelecekteki uluslararası davalar için bir çerçeve sağlıyor ve güçlü bir sembolik caydırıcı işlevi görüyor. Uzmanlar, acil diplomatik sonuçların kontrol altına alınabileceğini ancak davanın ikili müzakereler üzerinde uzun bir gölge oluşturmaya devam edeceğini öne sürüyor. Regeni için adalet arayışı, şeffaflık ve hesap verebilirlik için daha geniş bir mücadeleye dönüştü ve mirasının gelecek yıllarda İtalya ile Mısır arasındaki diyaloğun merkezinde kalmasını sağladı.