Etiyopya: Eritre'deki buyukelcilik kapatildi ve 10 diplomat sinir disi edildi

Etiyopya Persembe gunu, Eritre'deki buyukelciligini kapattigini ve ulusal guvenligi tehdit eden faaliyetlere karistiklari gerekcesi gerekcesiyle on Eritreli diplomati istenmeyen kisi ilan ederek sinir disi ettigini duyurdu. Bu dramatik diplomatik kopus, 2018 yilinda tarihi bir yakinlasma surecine giren Afrika Boynuzu'ndaki iki komsunun iliskilerinde onemli bir gerilemeye isaret ediyor. Etiyopya Disisleri Bakanligi, Eritreli yetkilileri Etiyopya devletinin guvenligini ve egemenligini dogrudan zedeleyen faaliyetlerde bulunmakla acikca sucladi ve 48 saat icinde ulkeyi terk etmelerini talep etti.

Bu karar, artan gerilim donemi ve Addis Ababa'daki Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri (ENDF) karargahinda meydana gelen patlama haberlerinin ardindan geldi. Patlamalarin kesin niteligi henuz dogrulanmamis olsa da, guvenlik kaynaklari, hukumetin baskentte dron kullanimini yasaklamasindan kisa sure sonra gece boyunca birden fazla patlama meydana geldigini bildirdi. Etiyopya hukumeti, diplomatlarin sinir disi edilmesinin, Eritre'nin "Etiyopya'ya karsi dogrudan ve dolayli dusmanlik ve saldirganlik eylemlerine" bir yanit oldugunu belirtti, ancak diplomatlarin iddia edilen faaliyetlerine iliskin somut kanitlar kamuoyuyla paylasilmadi.

Bu diplomatik sonuclar, bolgenin karmasik tarihine, ozellikle Etiyopya Basbakani Abiy Ahmed'e Nobel Baris Odulu'nu kazandiran 2018 baris anlasmasina dayanmaktadir. Bu anlasma, iki ulke arasindaki sinir savasinin ardindan yasanan yirmi yillik cikmazi sona erdirmisti. Ancak, Tigray Halk Kurtulus Cephesi (TPLF), Fano ve Oromo Kurtulus Ordusu gibi silahli gruplarin katilimiyla kuzey Etiyopya'da yeniden alevlenen catismalar, bu iliskileri gerdi. Eritre, Etiyopya hukumet gucleriyle savasan ve "Hayatta Kalma Ittifaki" olarak adlandirilan silahli gruplar koalisyonunu destekledigi yonundeki iddialari surekli olarak reddetti.

Bu adimin yansimalari genis kapsamli olup, zaten kirilgan olan Afrika Boynuzu'nun istikrarini bozma tehdidi tasiyor. Diplomatlarin sinir disi edilmesi ve buyukelciligin kapatilmasi, 2018 oncesi donemi tanimlayan izolasyonist politikalara geri donus sinyali veriyor. Insani yardim kuruluslari ve Birlesmis Milletler, siddetin derhal azaltilmasi ve diyaloğa donulmesi cagrisinda bulunarak derin endiselerini dile getirdi. Kuzey Etiyopya'da devam eden catismalar simdiden yuzlerce can kaybina yol acti ve Eritre ile yasanan diplomatik kopus, silahli gruplari cesaretlendirebilir veya bolgesel askeri gerilimi daha da tirmandirabilir.

Gelecege bakildiginda, analistler Addis Ababa ile Asmara arasindaki iliskilerin kopmasinin uzun sureli bir bolgesel istikrarsizlik donemine yol acabilecegini belirtiyor. Etiyopya hukumeti Eritre etkisini birincil bir guvenlik tehdidi olarak gormeye devam ederse, iki ulke arasinda yeniden dogrudan bir catisma ihtimali goz ardi edilemez. Uluslararasi toplumun simdi, yillarca suren diplomatik ilerlemeyi yok etme tehdidi tasiyan bir krizde arabuluculuk yapma gorevi bulunuyor. Gelecekteki istikrar, buyuk olcude her iki ulkenin de iletisime geri donmek icin bir yol bulup bulamayacagina veya karsilikli suclamalar ve guvenlik odakli dusmanlik dongusune daha fazla batip batmayacaklarina bagli olacaktir.