چگونه حیوانات از نهنگ جاسوس روسی تا بمب‌های خفاشی آمریکایی و سنجاب‌های جاسوس در عملیات‌های اطلاعاتی به کار گرفته شده‌اند

در طول تاریخ، سازمان‌های اطلاعاتی به طور مکرر برای انجام عملیات‌های مخفیانه به دنیای حیوانات روی آورده‌اند و از موجودات برای نظارت، خرابکاری و شناسایی استفاده کرده‌اند. از اعماق اقیانوس‌ها تا آسمان‌ها، حیوانات آموزش دیده، تجهیز شده و در ماموریت‌هایی به کار گرفته شده‌اند که مرزهای بین طبیعت و جنگ را محو می‌کند. مشاهده اخیر «هوالدیمیر»، نهنگ بلوگایی که گمان می‌رود دارایی نیروی دریایی روسیه باشد، علاقه جهانی به عمل دیرینه جاسوسی مبتنی بر حیوانات را دوباره برانگیخته و نشان می‌دهد که چگونه حتی غیرمحتمل‌ترین گونه‌ها برای خدمت به امنیت ملی به کار گرفته می‌شوند.

اسناد تاریخی طیف متنوعی از عوامل حیوانی را نشان می‌دهند، از «بمب‌های خفاشی» آزمایشی ارتش ایالات متحده در طول جنگ جهانی دوم تا پروژه بدنام «گربه آکوستیک» سازمان سیا که قصد داشت گربه‌های خانگی را به دستگاه‌های شنود متحرک تبدیل کند. در حالی که برنامه «گربه آکوستیک» در نهایت به دلیل غیرقابل پیش‌بینی بودن رفتار گربه‌ها کنار گذاشته شد، ابتکارات دیگر موفقیت‌های بیشتری داشته‌اند. کارشناسان خاطرنشان می‌کنند که مقرون‌به‌صرفه بودن استفاده از حیوانات - که برای کار به فناوری پیچیده نیاز ندارند - همچنان یک عامل قانع‌کننده برای بازیگران دولتی است، علی‌رغم جنجال‌های اخلاقی و نرخ بالای شکست که اغلب با چنین روش‌های غیرمتعارف جمع‌آوری اطلاعات همراه است.

استفاده از حیوانات در جاسوسی صرفاً یادگاری از دوران جنگ سرد نیست؛ این یک استراتژی پایدار است که در کنار پیشرفت‌های تکنولوژیک تکامل یافته است. در طول قرن بیستم، کشورهای مختلف با کبوترها برای عکاسی هوایی، دلفین‌ها برای تشخیص مین و حتی حشرات برای ردیابی حرکات دشمن آزمایش کردند. این برنامه‌ها اغلب در پوشش رازداری شدید بودند و بسیاری از جزئیات تنها دهه‌ها بعد از طریق اسناد طبقه‌بندی‌نشده فاش شدند. تاریخچه این واحدها گواهی بر تلاش‌هایی است که دولت‌ها برای به دست آوردن مزیت تاکتیکی انجام می‌دهند و اغلب با موجودات زنده به عنوان ابزارهای مصرفی در یک بازی ژئوپلیتیک پرمخاطره رفتار می‌کنند.

با این حال، استفاده از حیوانات در جنگ‌های مدرن با واکنش شدید سازمان‌های حقوق حیوانات و جامعه علمی بین‌المللی مواجه شده است. منتقدان استدلال می‌کنند که این عملیات‌ها حیوانات را در معرض استرس، خطر و آسیب احتمالی غیرضروری قرار می‌دهند و اخلاقی بودن تسلیحاتی کردن موجوداتی که نمی‌توانند به نقش خود رضایت دهند را زیر سوال می‌برند. علاوه بر این، اثربخشی این برنامه‌ها اغلب مورد بحث است، زیرا غیرقابل پیش‌بینی بودن رفتار حیوانات اغلب منجر به شکست ماموریت می‌شود. خشم عمومی پیرامون حوادث «نهنگ جاسوس» نشان‌دهنده ناراحتی اجتماعی فزاینده نسبت به بهره‌برداری از حیات وحش برای اهداف نظامی است که سازمان‌ها را مجبور می‌کند در اتکای خود به دارایی‌های غیرانسانی تجدید نظر کنند.

با نگاه به آینده، احتمالاً آینده جاسوسی مبتنی بر حیوانات با رباتیک پیشرفته و هوش مصنوعی جایگزین خواهد شد که جایگزین‌های قابل اعتمادتر و قابل کنترل‌تری ارائه می‌دهند. در حالی که دوران «سنجاب جاسوس» یا «نهنگ دریایی» ممکن است رو به افول باشد، میراث این برنامه‌ها همچنان یک فصل جذاب، هرچند تاریک، در تاریخ نظامی باقی مانده است. با ادامه پیشرفت فناوری، تمرکز از آموزش موجودات بیولوژیکی به توسعه پهپادهای بیومیمتیک تغییر خواهد یافت که می‌توانند حرکات حیوانات را بدون بار اخلاقی تکرار کنند. با این وجود، جذابیت استفاده از مخلوقات طبیعت برای نظارت احتمالاً برای سال‌های آینده در سایه عملیات‌های اطلاعاتی جهانی باقی خواهد ماند.