بهار در نیمکره جنوبی؛ صحرای آتاکاما در شیلی شکوفا شد

با فرا رسیدن بهار در نیمکره جنوبی، صحرای آتاکاما در شیلی، که به عنوان خشک‌ترین بیابان غیرقطبی جهان شناخته می‌شود، شاهد تحولی نادر و تماشایی است. به دنبال یک فصل بارندگی غیرمعمول که ناشی از الگوی آب و هوایی قدرتمند ال‌نینو بود، بخش‌های وسیعی از این چشم‌انداز خشک به فرشی پر جنب و جوش از گل‌های وحشی تبدیل شده است. این پدیده که به عنوان «صحرای گل‌دار» شناخته می‌شود، میلیون‌ها بذر و پیاز خفته را بیدار کرده و اکوسیستمی سرسبز و رنگارنگ را در جایی که معمولاً تپه‌های بایر بر افق حاکم هستند، ایجاد کرده است.

خورخه کارابانتس، رئیس بخش مناطق حفاظت‌شده در سازمان ملی جنگل‌داری شیلی (CONAF)، این رویداد را خارق‌العاده توصیف کرد و خاطرنشان ساخت که بیش از ۲۰۰ گونه گیاهی در این منطقه شکوفا شده‌اند. سزار پیزارو، زیست‌شناس، افزود که این منطقه شاهد بارش‌های بی‌سابقه‌ای بوده و در برخی نقاط تا ۱۹۰ میلی‌متر باران ثبت شده است. این هجوم آب، مواد بیولوژیکی را که برای دهه‌ها خفته بودند فعال کرده است؛ به طوری که برخی تپه‌ها پس از بیش از ۴۰ سال برای اولین بار گل‌دهی را تجربه می‌کنند که این رویداد را به مهم‌ترین پدیده شکوفایی از سال ۱۹۹۷ تبدیل کرده است.

صحرای آتاکاما که بین اقیانوس آرام و کوه‌های آند واقع شده، حدود ۱۶۰۰ کیلومتر در امتداد ساحل شمالی شیلی امتداد دارد. اگرچه گل‌دهی جزئی در طول تغییرات فصلی ممکن است رخ دهد، اما مقیاس فعلی بی‌سابقه است. باران‌های شدید که به یک «ابر ال‌نینو» نسبت داده می‌شود، حدود ۱۷ هزار کیلومتر مربع از زمین‌ها را که مساحتی قابل مقایسه با منطقه کلان‌شهری سانتیاگو است، به یک منظره گیاه‌شناسی تبدیل کرده که هم ساکنان محلی و هم بازدیدکنندگان بین‌المللی را مجذوب خود کرده است.

این احیای گیاهی پیامدهای عمیقی برای گردشگری و اکولوژی محلی دارد. دبیرخانه ملی گردشگری پیش‌بینی می‌کند که تا ماه نوامبر نزدیک به ۳۰۰ هزار سفر شبانه به این منطقه انجام شود، زیرا مسافران برای تماشای این منظره نادر به آنجا سرازیر می‌شوند. برای بسیاری، مانند فلیکس باندا که در شیلی متولد شده اما در استرالیا زندگی می‌کند، این تحول سورئال است و منظره‌ای را که به طور سنتی با تپه‌های قهوه‌ای و سنگی تعریف می‌شد، به نمایش زنده‌ای از گل‌های قرمز، زرد و بنفش تبدیل کرده است. هجوم بازدیدکنندگان، رونق اقتصادی قابل توجهی برای مناطق دورافتاده شمال شیلی به همراه دارد.

در نگاهی به آینده، کارشناسان تأکید می‌کنند که این رویداد بر تاب‌آوری اکوسیستم‌های بیابانی و تأثیر عمیق الگوهای آب و هوایی ناشی از تغییرات اقلیمی تأکید دارد. در حالی که «ابر ال‌نینو» در سایر نقاط شیلی باعث ویرانی و سیل شده است، نقش آن در بیدار کردن ژرم‌پلاسم صحرا—شامل بذرها، پیازها و تخم‌های بی‌مهرگان—یادآور ظرفیت پنهان طبیعت برای تجدید حیات است. با ادامه شکوفایی گل‌ها تا ماه نوامبر، محققان به مطالعه این پدیده بیولوژیکی منحصر به فرد ادامه می‌دهند تا درک بهتری از چگونگی بقای این گونه‌ها در یکی از غیرمهمان‌نوازترین محیط‌های جهان به دست آورند.