Ebola mücadelesini savunan Kongolu siyasetçi öldürüldü; güvensizlik müdahaleyi zorlaştırıyor

Kongo'nun Butembo kentinde Çarşamba günü toplanan yaslı kalabalık, hükümetin Ebola ile mücadele çabalarını savunduğu için vahşice öldürülen, iktidardaki Demokrasi ve Sosyal İlerleme Birliği partisi yerel yetkilisi Marie-Célestin Karondwa'yı son yolculuğuna uğurladı. Saldırganların Karondwa'yı dövdükten sonra evini ateşe verdiği bu olay, Kuzey Kivu eyaletindeki sağlık çalışanlarının karşı karşıya olduğu ölümcül ortamı gözler önüne seriyor. Bu olay, sağlık görevlilerine yönelik artan şiddet eğilimini vurgularken, ülkenin tarihindeki 17. ve en ölümcül Ebola salgınını kontrol altına alma çabalarını ciddi şekilde sekteye uğratıyor; salgın şu ana kadar yaklaşık 4.000 can aldı.

Parti yetkililerine göre şiddet, Karondwa'nın yerel bir radyo programında vatandaşları sosyal mesafe ve el yıkama gibi temel güvenlik protokollerine uymaya çağırmasının ardından patlak verdi. Üst düzey parti yetkilisi Jean-Baptiste Katsongo Lwatswa, bu kamuoyu çağrılarının, hükümete karşı derin şüphe duyan bazı yerel gençlerin öfkesini çektiğini doğruladı. Mevcut salgında 8.000'den fazla vaka kaydedildi ve Dünya Sağlık Örgütü, hastalığın kontrol çabalarını aştığı ve 2014-2016 yılları arasında Batı Afrika'da 11.000 kişinin ölümüne yol açan yıkıcı salgını geride bırakma yolunda olduğu konusunda uyarıyor.

Bu trajedi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki on yıllardır süren çatışmalar, isyancı faaliyetleri ve sistemik yolsuzlukla şiddetlenen uzun bir kurumsal güvensizlik geçmişine dayanıyor. Doğu bölgelerindeki birçok sakin, hükümete derin bir şüpheyle bakıyor ve genellikle Ebola'nın varlığını bir aldatmaca veya siyasi kurgu olarak reddediyor. Bu şüphecilik, yeterli tıbbi altyapının eksikliği ve geçmiş sağlık krizlerinin kötü yönetilmesiyle daha da körüklenerek, devlet ile korumayı amaçladığı topluluklar arasında tehlikeli bir kopukluk yaratıyor.

Sağlık görevlileri için bu güvensizliğin sonuçları vahim. Toplumun işbirliğini kazanamamak, temaslı takibinin, güvenli defin işlemlerinin ve tıbbi müdahalelerin sıklıkla engellenmesi veya düşmanlıkla karşılanması anlamına geliyor. İsyancıların kontrolündeki bölgelerde durum daha da istikrarsız; sağlık çalışanları genellikle yabancı veya devlet ajanı olarak görüldüğü için şiddet hedefi haline geliyorlar. Bu korku atmosferi, kaynakların etkili bir şekilde konuşlandırılmasını engelliyor ve uzak bölgeleri hızlı bulaşmaya karşı savunmasız bırakıyor.

Geleceğe bakıldığında uzmanlar, özellikle bu salgına neden olan Bundibugyo virüsü suşu için onaylanmış aşı veya tedavilerin bulunmaması nedeniyle durumun kritik olmaya devam ettiği konusunda uyarıyor. Salgının merkez üssü olan Ituri eyaletinde klinik deneyler devam etse de, DSÖ, vakaların zamanında tespit edilmesi ve erken bakıma erişim konusundaki kalıcı zorlukların ilerlemeyi engellediğini vurguluyor. Hükümet halkın güvenini yeniden kazanıp sağlık çalışanlarının güvenliğini sağlayamadığı sürece, salgın muhtemelen seyrini sürdürecek ve kaydedilen tarihin en ölümcül salgını haline gelecektir.