Bilim dünyası 'hayalet' algısının nedenlerini açıklıyor

OPA HABER AJANSI, 1 Kas (OPA) — Paranormal deneyimlere yönelik bilimsel incelemeler, uyku felci ve uyanıklık ile uyku arasındaki geçiş evresi olan hipnagojinin, hayalet görüldüğü yönündeki raporlarda etkili olduğunu gösteriyor. Bu evrelerde beyin canlı halüsinasyonlar yaşarken vücut hareketsiz kalıyor ve bu durum odada görünmez bir varlığın olduğu hissine neden oluyor. 2011 yılında Sleep Medicine Reviews dergisinde yayımlanan bir çalışma, genel nüfusun yaklaşık yüzde 7,6'sının uyku felci yaşadığını tahmin ediyor.

Uykuyla ilgili durumların ötesinde, pareidolia gibi bilişsel önyargılar da bu algılara katkıda bulunuyor. MacEwan Üniversitesi'nden Profesör Rodney Schmaltz, insan görsel sisteminin özellikle stres altındayken rastgele verilerde yüz gibi desenleri tanımlamaya yatkın olduğunu belirtiyor. Benzer şekilde, kişinin kendi kimliğinden kopuk hissettiği psikolojik bir kavram olan disosiyasyon, bireyin kendi bilincinin parçalarını dışsal ve özerk bir varlık olarak algılamasına yol açabiliyor.

Çevresel faktörler de paranormal aktivite bildirme olasılığını etkiliyor. Londra'daki Goldsmiths Üniversitesi'nden Profesör Chris French, aydınlatma ve mimari ölçeğin kaygıyı tetikleyerek beyni aşırı uyanıklık durumuna hazırlayabileceğini gözlemliyor. Ayrıca, makineler veya ısıtma sistemleri tarafından üretilen 20 Hz'in altındaki ses frekansları olan infrason, artan kortizol seviyeleri ve huzursuzlukla ilişkilendiriliyor; bu da fiziksel ortamda rahatsızlık veya hayalet algısı yaratabiliyor.

Araştırmacılar ayrıca, zihinleri bilinçaltı ve bilinçli durumlar arasında daha akışkan bir geçişe izin veren bireyleri tanımlayan 'transliminalite' adlı bir kişilik özelliğine dikkat çekiyor. Bu özellikte yüksek puan alanlar genellikle canlı bir hayal gücüne sahip oluyor ve duyusal girdilerin örtüştüğü sinesteziye daha yatkın oluyorlar. Bu psikolojik ve çevresel açıklamalar raporları anlamak için bir çerçeve sunsa da, araştırmacılar öznel zihinsel durumlar ile nesnel gerçeklik arasındaki ayrımı yapmaya devam ediyor.