ABD liderliğindeki seçkin Avrupalı müttefikler toplantısı, NATO'da bölünme endişelerini tetikledi

Polonya'da ABD Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby ve beş Avrupa ülkesi arasında yapılan görüşmeler, jeopolitik analistler arasında endişe yarattı. Uzmanlar, bu kısıtlı formatın NATO'yu parçalama riski taşıdığı konusunda uyarıyor. «Bergen Grubu» olarak bilinen bu format; İsveç, Finlandiya, Polonya, Almanya ve Hollanda'yı Avrupa savunma sorumluluklarını görüşmek üzere bir araya getirdi. Ancak Birleşik Krallık, Fransa ve Baltık ülkeleri gibi kilit müttefiklerin açıkça dışlanması, transatlantik ittifak genelinde tepkilere yol açtı.

Eleştirmenler, bu düzenlemenin Washington'ın kolektif savunma paktı içinde taraf tuttuğunun bir işareti olduğunu savunuyor. Rasmussen Global CEO'su Fabrice Pothier, bu yaklaşımın karşılıklı güvene dayalı bir ittifak için oldukça zehirli olduğu konusunda uyardı. NATO yetkilileri görüşmeleri rutin bir diplomasi olarak nitelendirse de, Pothier katılımcıların Washington'ın planladığı yeniden yapılanma kapsamında temel askeri kapasiteleri sağladıkları için seçildiğini belirtti.

Tartışmalar, Avrupa ülkelerinin kıtanın konvansiyonel savunmasının ana yükünü üstlenmesini, ABD'nin ise kritik kapasitelerini azaltmasını gerektiren «NATO 3.0» konseptine odaklanıyor. Gözlemciler, tarihi diplomatik sürtüşmelerin ve Fransa'nın stratejik özerklik arayışının bu seçici davetleri etkilemiş olabileceğini öne sürüyor.

Estonya, Letonya ve Litvanya'nın dışlanması, GSYİH'ye oranla en yüksek savunma harcaması yapan ülkeler arasında oldukları için özellikle tartışmalı. Colby'nin Baltık yetkililerini Moskova'ya karşı daha az çatışmacı bir tutum benimsemeye çağırdığı bildirildi. Litvanyalı yetkililer, güvenlik açıklarına yanıt olarak Colby'yi ön cephedeki güvenlik zorluklarını yerinde incelemeye davet etti.